Katechiny

Katechiny to grupa naturalnych polifenoli, związków chemicznych obficie występujących w herbacie, cenionych za ich silne właściwości antyoksydacyjne oraz wpływ na smak naparu.

Co to jest Katechiny?

Katechiny to rodzaj flawonoidów, czyli naturalnych związków roślinnych należących do szerokiej grupy polifenoli. Pełnią one funkcje ochronne dla roślin, a po spożyciu przez ludzi, działają jako silne antyoksydanty, neutralizując wolne rodniki i chroniąc komórki przed uszkodzeniami oksydacyjnymi. W herbacie, za najistotniejsze z punktu widzenia zdrowia i smaku uważa się cztery główne typy katechin: epikatechina (EC), galusan epikatechiny (ECG), epigallokatechina (EGC) oraz galusan epigallokatechiny (EGCG). Szczególnie EGCG jest obiektem intensywnych badań naukowych ze względu na jego szerokie spektrum działania prozdrowotnego.

Rola katechin w herbacie

Katechiny odgrywają dwojaką rolę w świecie herbaty – wpływają zarówno na nasze zdrowie, jak i na doznania sensoryczne podczas picia naparu. Dla zdrowia są nieocenione. Dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym wspierają układ sercowo-naczyniowy, mogą obniżać poziom „złego” cholesterolu, wspierają metabolizm, a także wykazują działanie przeciwzapalne i potencjalnie przeciwnowotworowe. Niektóre badania sugerują ich korzystny wpływ na funkcje poznawcze i ogólne samopoczucie. Dla smaku i aromatu, katechiny są kluczowe, zwłaszcza w herbatach zielonych. To one odpowiadają za charakterystyczną cierpkość (astringencję) i delikatną goryczkę, które mogą być pożądane i świadczyć o wysokiej jakości herbaty, jeśli są zbalansowane. W procesie oksydacji (wytwarzania czarnych herbat) katechiny przekształcają się w inne związki, takie jak tearubiginy i teaflawiny, które nadają czarnym herbatom ich głęboki kolor i specyficzny smak, redukując jednocześnie poziom wolnych katechin.

W jakich herbatach jest najwięcej katechin?

Ilość katechin w herbacie jest silnie związana z procesem jej obróbki, a przede wszystkim ze stopniem oksydacji. Zdecydowanie najbogatszym źródłem katechin są herbaty zielone, które poddawane są minimalnej oksydacji. Do czołówki należą tu takie gatunki jak Matcha (zwłaszcza ceremonialna, gdzie spożywa się cały liść), Sencha, Gyokuro czy Bancha. Ich świeżość i zielony kolor świadczą o zachowaniu wysokiej zawartości tych cennych polifenoli. Herbaty białe, szczególnie te z młodych pąków i liści, również charakteryzują się wysokim poziomem katechin, dzięki minimalnemu przetworzeniu. W przypadku herbat oolong, zawartość katechin jest zmienna i zależy od stopnia oksydacji – te lekko oksydowane będą miały ich więcej niż te mocniej przetworzone. Herbaty czarne, ze względu na pełną oksydację, zawierają najmniej wolnych katechin, ponieważ większość z nich uległa transformacji w inne związki, nadając herbacie głębszy kolor i odmienne profile smakowe.